001/ Tussen moeten en mogen - Tine Claeys - VOLZET
Voor haar eerste (historische) roman dook Tine uit Sint-Baafs-Vijve in haar familiegeschiedenis. Honderd jaar geleden zette haar overgrootmoeder de eerste stappen in het volwassen, getrouwde leven en ruilde ze het sobere platteland in voor het bruisende Antwerpen van de swingende jaren 20. Tine schetst de achtergrond van dit verhalende erfgoed en richt de schijnwerpers op de amusementswereld van een eeuw geleden. Cinema, sport, radio, gaan dansen... Het passeert allemaal de toepasselijke revue. Hoe dol waren de jaren 20 in Vlaanderen?
Tine Claeys is projectmanager publieke projectontwikkeling binnen de Intercommunale leiedal en auteur.
002/ Geschiedenis die uit Lauwe verdween - Rik Houthaeve -VOLZET
Kom luisteren naar de zoektocht van Rik Houthaeve naar sporen van wat in Lauwe verdwenen is. In zijn boek Geschiedenis die uit Lauwe verdween gaat hij op zoek naar de verhalen van mensen die er woonden en werkten, en hoe ook zijn eigen familie deel werd van die geschiedenis. Hij brengt een verborgen verleden tot leven in plaatsen, verhalen en herinneringen die nog altijd aanwezig zijn - voor wie goed kijkt. Waar stond de middeleeuwse kerk van Lauwe en hoe is ze verdwenen? Lag Lauwe ooit aan 'Vrankrijk' en was dat misschien beter zo gebleven? En wat doen die vuurstenen op het Kraaiveld? Met verve neemt Rik je mee door de geschiedenis van Lauwe: een verhaal van vallen en opstaan, van middeleeuws landbouwdorp tot nijverige fabrieksgemeente. Ten slotte stelt hij de vraag hoe we lokale geschiedenis tot leven kunnen brengen voor een breed publiek. Hoe vertellen we historische verhalen die niet alleen informeren, maar ook mensen raken?
Rik Houthaeve is geograaf en ruimtelijk planner bij Sweco Belgium, gastprofessor aan KU Leuven, faculteit Architectuur en auteur.
003/ Soundwest -Arvid Waelkens en Jurgen Creyf - VOLZET
In 2026 brengt Zuidwest met het project 'Soundwest' de rijke muziekgeschiedenis van Zuid-West-Vlaanderen tot leven. Via uiteenlopende initiatieven zoals muzikale verhalen, creaties, opnames, bewaarbegeleiding, interviews en publieksprojecten wordt dit erfgoed niet alleen zichtbaar gemaakt, maar ook doorgegeven aan toekomstige generaties. Samen met Jurgen Creyf werd 'Vergeten Muzikale Parels' gecreëerd, een voorstelling die je meeneemt doorheen de verborgen parels uit de muziekgeschiedenis van Zuid-West-Vlaanderen.
Arvid Waelkens is projectmedewerker Soundwest bij Zuidwest.
Jurgen Creyf is zelfstandig onderzoeker die zot is van koers, muziek en verhalen vertellen.
004/ Scheldevallei, landschapsverhaal door alle tijden - Dirk Libbrecht - VOLZET
De zuidelijke provinciegrens wordt in Avelgem en Spiere-Helkijn gevormd door de vallei van de Schelde. Vanaf het begin der ijstijden is de Schelde geëvolueerd van een verwilderde stroom vol keien tot een rustig meanderende rivier, vervat tussen sluizen. De geologische bouw van de Scheldevallei is ontstaan door de opeenvolging van ijstijden en tussenijstijden. Het heeft de vallei geschikt gemaakt voor tal van menselijke interacties zoals bewoning, landbouw, industrie, drinkwaterwinning en kleiontginning. Een bijzondere invloed had de rechttrekking van de rivier in de vorige eeuw. Hierdoor ontstonden tussen Gent en Spiere-Helkijn ongeveer 50 afgesloten Scheldearmen met onverwachte potenties voor de natuur. De kronkelende taalgrens werd niet ontzien, wat op zijn beurt aanleiding gaf tot soms hilarische, typisch Belgische problemen.
Het verhaal van een rivier(vallei) wordt vooral vanuit natuurwetenschappelijke hoek verteld, met handig gebruik van enkele overzichtelijke schetsjes.
Dirk Libbrecht is hydroloog-geoloog en conservator van de Avelgemse Scheldemeersen.
005/ De ijdelheid van de kanunnik - Hendrik Callewier - VOLZET
Jarenlang zocht historicus Hendrik Callewier in archieven in binnen- en buitenland naar sporen van Jan van Eyck en zijn opdrachtgever Joris van der Paele. Het resultaat van die zoektocht is het boek De ijdelheid van de kanunnik, dat zeer enthousiast werd onthaald. Hendrik schetst de historische context en laat ons zo met andere ogen naar het werk van Van Eyck kijken. Want het beroemde schilderij Madonna met kanunnik Joris van der Paele vertelt niet het hele verhaal. Joris was minder devoot dan Jan van Eyck ons wil doen geloven. De kanunnik had als jongeman zijn geboortestad Brugge verlaten om in dienst te treden van de paus. Niet uit roeping, wel uit ambitie: de honger naar succes en fortuin dreef hem. Aan het pauselijke hof was hij ooggetuige van de wereldgeschiedenis, net toen de Kerk een van haar grootste crisissen beleefde. Joris keerde schatrijk terug naar de Nederlanden en besloot zijn fortuin te besteden aan een schilderij en aan stichtingen die zijn ziel moesten redden en hem onsterfelijk zouden maken.
In zijn lezing neemt de auteur ons op sleeptouw door de geschiedenis van de laatmiddeleeuwse Kerk, samenleving en schilderkunst.
Hendrik Callewier staat aan het hoofd van de rijksarchieven in Brugge en Kortrijk en doceert aan KU Leuven Kulak.
006/ 100 jaar Ons Kookboek - Greet Draye en Rebecca Thierfeldt - VOLZET
In 1927 verscheen de allereerste editie van Ons Kookboek, het kookboek van de Boerinnenbond (vandaag Ferm). Wat begon als een praktische gids voor boerinnen groeide uit tot een icoon dat generaties Vlamingen heeft leren koken. In 2027 viert Ons Kookboek zijn honderdste verjaardag - een unieke kans om een eeuw Vlaamse eetcultuur opnieuw tot leven te brengen. Met het project 100 jaar Ons Kookboek, een culinaire tijdreis bundelen CAG en Ferm hun krachten om het rijke culinaire erfgoed rond het kookboek te verzamelen, te onderzoeken en te delen met het publiek.
Greet Draye is stafmedewerker publiekswerking en participatie bij CAG (Centrum Agrarische Geschiedenis).
Rebecca Thierfeldt is projectmedewerker '100 jaar Ons Kookboek' bij CAG (Centrum Agrarische Geschiedenis).
007/ De rol van Emilie van Outryve d'Ydewalle (1826-1894) in het neogotische artistieke bedrijf van Jean-Baptiste Bethune - Flora Debaere - VOLZET
Barones Emilie van Outryve d’Ydewalle droeg professioneel bij aan de verspreiding van de neogotiek in België tijdens de negentiende eeuw. Dat deed ze door haar organisatorische talent, textielkunst en brede netwerk in te zetten binnen het bedrijf van haar man Jean-Baptiste Bethune. Flora Debaere laat je geboeid luisteren naar wat we kunnen ontdekken over deze katholieke dame aan de hand van duizend brieven die bewaard worden in het familiearchief de Bethune in Marke.
Flora Debaere is publiekswerker bij Regionaal Landschap Westhoek en schreef haar masterthesis over Emilie van Outryve d'Ydewalle (1826-1894): een neogotische 'kunstmanager' avant la lettre.
008/ Opgraving van de 'Geluwe Six' - Kirsten Note - VOLZET
2020. In volle coronaperiode werd in de Wervikstraat in Geluwe een drive-incinema georganiseerd op een braakliggend terrein. Op het programma stond de film 1917. Niemand kon toen vermoeden dat dit uitgerekend de plek was van een bijzonder oorlogsverhaal. Slechts enkele weken later werden op datzelfde terrein opgravingen gedaan. Er werden hoofdzakelijk Romeinse sporen verwacht, maar er waren ook wel minieme aanwijzingen van sporen uit de Eerste Wereldoorlog. Een van die sporen bleek het tijdelijke graf te zijn van zes Britse soldaten. Wat deden zij daar? Kom hun verhaal ontdekken.
Kirsten Note is verantwoordelijk voor de archeologische collecties van erfgoeddepot Trezoor en is als archeoloog gespecialiseerd in het opgraven van oorlogsslachtoffers.
