Atelier Zuidwest ging in 2025 door op donderdag 11 december in Abby Kortrijk. De thema's sloten aan bij de toekomstvisie uit onze cultuurnota en het erfgoedbeleidsplan. Zuidwest kiest voor een open en inclusieve regio, met cultuurparticipatie en verbinding als kernwaarden. De dag bracht inspiratie uit het brede veld, van binnen en buiten de regio.
Hoe betrek je mensen die je nog niet ziet in je werking: 7 participatiestrategieën
- Turid Sintobin, medewerker inclusie en participatie, publiq/Démos
"Moeilijk bereikbare doelgroepen bestaan niet, er bestaan alleen moeilijk bereikbare organisaties," dat is het uitgangspunt van onze kenniswerking. Maar hoe betrekken we mensen die we tot nog toe niet zien in onze werking? We gaan interactief aan de slag met 7 participatiestrategieën, van toeleiden tot co-creatie, en kijken welke betekenis die voor jouw organisatie kunnen hebben.
Methodisch kader voor participatief programmeren
- An Van den Bergh, procesbegeleider, Werklicht
Tijdens deze sessie neemt An Van den Bergh je mee in het denk- en doeproces achter het dossier 'Methodisch onderzoek voor participatief programmeren', ontwikkeld binnen het Cera-impulstraject Curatorenprogramma van 30CC (2020–2022). Dit traject bracht een brede groep van partners samen — van 30CC, TRILL en Buurtcentra Leuven tot ’t Lampeke, De Ruimtevaart, KU Leuven/UCLL, het Miniemeninstituut, Paridaens en MIJNLeuven — met één ambitie: de macht van de programmator delen en nieuwe perspectieven toelaten in culturele programmatie.
Het Curatorenprogramma verkende hoe je met diverse doelgroepen en partners tot een meerstemmige en gedeelde programmatie kunt komen, en hoe die aanpak structureel verankerd kan worden in het cultuurbeleid van een stad of gemeente. An deelt inzichten, methodieken en concrete ervaringen uit dit traject. Ze toont hoe participatief programmeren meer kan zijn dan een experiment — namelijk een duurzame manier van werken die artistieke kwaliteit en maatschappelijke betrokkenheid met elkaar verbindt.
Lees hier de volledige publicatie.
Herbestemde kerken als culturele broedplekken
- Judith Delbaere, adviseur religieus erfgoed West-Vlaanderen, Parcum/Platform Toekomst Parochiekerken
Herbestemming van een kerkgebouw is het einde maar ook begin van een gemeenschap. Wat gebeurt er met een kerk als ze haar oorspronkelijke functie verliest? Hoe groeit zo’n plek uit tot een levendige broedplaats voor cultuur, ontmoeting en creativiteit? In een panelgesprek gemodereerd door Parcum worden drie unieke perspectieven samen gebracht: gebruikers voor, tijdens en na een herbestemmingsproces. Samen gaan ze in gesprek over kansen, emoties en uitdagingen bij het heruitvinden van religieus erfgoed binnen de culturele sector. Verwacht inspirerende verhalen, eerlijke reflecties en frisse ideeën over hoe we betekenisvolle plekken een nieuw elan geven.
Making democracy work: over het stimuleren van burgerschapseducatie via creatieve talen bij jongeren
- Eline Schepens en Helena Calleeuw, onderzoekers inclusive society, Hogeschool VIVES
Creatieve talen hebben heel wat te bieden om op een non-verbale manier in te zetten op democratische burgerschapsvaardigheden zoals samenwerken, empathie, eigen standpunt leren formuleren en naar buiten brengen… Tijdens deze workshop staan we stil bij wat burgerschapseducatie kan betekenen bij jongeren. Je komt te weten hoe je hierop kan inzetten via creatieve talen op een laagdrempelige manier. We delen daarbij de aanleiding van het praktijkgericht onderzoek Making Democracy Work, een aantal goede praktijkvoorbeelden en geven een aantal hands-on randvoorwaarden mee. We voorzien voldoende ruimte om onderling uit te wisselen en ervaringen te delen.
Bekijk hier de online inspiratiegids.
Diversiteit en inclusie in archieven en (erfgoed)bibliotheken
- Prof. Dr. Gerrit Verhoeven, UAntwerpen/Koninklijke Musea voor Kunst & Geschiedenis
Hoe maken we onze (erfgoed)bibliotheken en archieven inclusiever zodat ze beter onze superdiverse samenleving weerspiegelen? Over die – ogenschijnlijk eenvoudige – vraag is de laatste jaren veel inkt gevloeid. Hoewel we die theoretische inzichten in deze lezing ook een plaats geven, willen we vooral kijken hoe die hooggestemde idealen in de praktijk worden gebracht in binnen- en buitenland. Welke do’s en don’ts houden we best voor ogen als we inclusiever willen verwerven, beschrijven, ordenen of ontsluiten?
Community building: goede praktijken uit het veld
- Amin Srasra, programmator participatie & opkomend talent, Schouwburg Kortrijk
- Bert Fieux, cultuurconsulent, Zuidwest
Hoe bouw je duurzame, inclusieve communities in de cultuursector? In deze sessie delen Bert Fieux (voormalig publiekswerker gelijke kansen bij Stad Roeselare) en Amin Srasra (Schouwburg Kortrijk) hun ervaringen: van het opzetten van een LGBTQIA+ beleid en regenboognetwerk in Roeselare tot het ontstaan van Qace (jongerengroep die werkt aan een queer safe(r) spaces in Kortrijk) en Vrouwentongen (forumtheaterproject waarin vrouwen met een migratieachtergrond via participatief theater in dialoog gaan met het publiek over thema’s als onderdrukking, discriminatie en verandering). Ze vertellen hoe participatie en vertrouwen centraal staan in hun aanpak, en hoe jongeren en communities zelf de richting kunnen bepalen. Verwacht een gesprek over verbinding en het creëren van veilige ruimtes — voor en door de community zelf.
